Czym jest szkolenie BHP i jak powinno ono wyglądać?

Szkolenie BHP jest jednym z najbardziej podstawowych obowiązków każdego pracodawcy w Polsce. To niezbędny element strategii bezpieczeństwa każdej organizacji. Szkolenia mają na celu nie tylko spełnienie wymogów prawnych, ale przede wszystkim zapoznanie pracowników z zagrożeniami występującymi na stanowisku pracy oraz ochrona ich zdrowia i życia. W poniższym artykule przybliżymy zagadnienia dotyczące szkolenia BHP; co to jest i po co jest przeprowadzane. Wyjaśnimy również, jakie są rodzaje szkoleń BHP. Zapraszamy do naszego wpisu!

Co oznacza skrót BHP?

Co oznacza skrót BHP? Dokładnie jest to: bezpieczeństwo i higiena pracy. Drugi człon bywa jednak mylnie sprowadzany do czystości pomieszczeń. Przybliżając, co to jest higiena BHP, chodzi o ochronę zdrowia przed czynnikami środowiska pracy – fizycznymi, chemicznymi, biologicznymi i psychofizycznymi, dla których określono dopuszczalne stężenia i natężenia.

Po co jest zatem BHP? Ma ono na celu zapobieganie wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym. Przepisy mają też wymiar ekonomiczny: wypadek oznacza absencję, przestój, wyższą składkę wypadkową i ryzyko kary nałożonej przez Państwową Inspekcję Pracy.

Czy szkolenie BHP jest obowiązkowe?

Wiele osób, zarówno rozpoczynających zatrudnienie, jak i kontynuujących pracę, nie wie, czy szkolenie BHP jest obowiązkowe. Zgodnie z art. 237³ § 2 Kodeksu pracy, obowiązkiem pracodawcy jest przeszkolenie pracownika w zakresie BHP, zanim przystąpi do wykonywania zadań. Pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy bez uprzedniego przeszkolenia go w zakresie BHP. Oznacza to, że szkolenia z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy są niezbędne. Istnieją ich dwa rodzaje:

• szkolenie wstępne BHP – jest przeprowadzane na początku okresu zatrudnienia na nowym stanowisku. Ma na celu zapoznanie szkolonego ze wszystkimi potencjalnymi zagrożeniami, na jakie może być narażony w miejscu pracy;
• szkolenie okresowe BHP – ma na celu odświeżenie wiedzy pracownika i aktualizowanie posiadanych przez niego informacji dotyczących zagrożeń. Szkolenie to przeprowadzane jest cyklicznie.

Wyjaśniając, co to jest szkolenie BHP i co obejmuje, warto doprecyzować, że to zorganizowana forma przekazania wiedzy o zagrożeniach na stanowisku i sposobach ochrony przed nimi. Program dobiera się do grupy zawodowej i zwykle obejmuje przepisy prawa, ocenę ryzyka zawodowego, bezpieczną obsługę urządzeń, ochronę przeciwpożarową oraz pierwszą pomoc.

Na czym polega wstępne szkolenie BHP?

Nowi pracownicy w firmach oraz osoby dopiero rozpoczynające karierę często nie wiedzą, na czym polega i jak przebiega wstępne szkolenie BHP. Ma ono na celu przygotowanie pracownika do wykonywania zadań na stanowisku pracy oraz zapoznanie go z zagrożeniami występującymi w tym środowisku. Zazwyczaj przyjmuje formę wstępnego wdrożenia, trwającego ok. 3 godzin, oraz instruktażu stanowiskowego, który trwa do momentu całkowitego wdrożenia osoby szkolonej do nowych obowiązków.

W trakcie szkolenia wstępnego kursant zaznajamia się z przepisami zawartymi w Kodeksie Pracy oraz z zasadami bezpieczeństwa określonymi w regulaminie firmy. Zapoznaje się również z regulaminem PPOŻ i podstawami udzielania pierwszej pomocy.

Szkolenie instruktażowe ma natomiast na celu zaznajomienie pracownika ze szkodliwymi czynnikami i zagrożeniami obecnymi na danym stanowisku pracy. W jego trakcie osoba szkolona może także uzyskać informacje dotyczące wymaganych środków ochrony osobistej oraz metod bezpiecznego wykonywania zadań.

Szkolenia przeprowadzane są przez bezpośrednich przełożonych pracownika, specjalistów ds. BHP firmy, lub wyznaczonych instruktorów z firm zewnętrznych, oferujących takie szkolenia.
Osoby szkolone otrzymują zaświadczenie o odbyciu szkolenia oraz wpis do akt osobowych potwierdzający jego ukończenie.

Okresowe szkolenie BHP – czym jest i kiedy należy je przeprowadzać?

Szkolenie okresowe BHP to forma regularnego odświeżania wiedzy na temat zasad bezpieczeństwa obowiązujących w miejscu pracy. Jego celem jest aktualizacja informacji w zakresie przepisów, technologii, a także metod zapobiegania zagrożeniom. Podobnie jak szkolenia i instruktaże podstawowe, jest ono obowiązkowe.

Terminy przeprowadzania szkoleń okresowych zależą przede wszystkim od rodzaju pracy. Pracownicy na stanowiskach robotniczych, wykonujący prace szczególnie niebezpieczne, powinni odbywać szkolenia co najmniej raz w roku. Pozostali pracownicy fizyczni, zatrudnieni na stanowiskach o mniejszym stopniu zagrożenia, muszą poddawać się szkoleniu co 3 lata.
Z kolei kadra kierownicza oraz pracownicy inżynieryjno-techniczni są zobowiązani do przystąpienia do okresowych kursów raz na 5 lat, natomiast personel biurowy i administracyjny raz na 6 lat.

Pierwsze szkolenie okresowe powinno zostać zrealizowane najpóźniej 12 miesięcy od momentu zatrudnienia pracownika, a w przypadku kadry kierowniczej – w ciągu 6 miesięcy.

Instrukcja BHP – czym jest i co powinna zawierać?

Co to jest i co powinna zawierać instrukcja BHP? Stanowi ona dokument opisujący bezpieczny sposób wykonywania konkretnej pracy lub obsługi urządzenia. Pracodawca musi udostępnić go nieodpłatnie i utrzymywać stale dostępnym w miejscu pracy.

Przepisy określają, iż powinna ona zawierać czynności przed rozpoczęciem pracy, zasady bezpiecznego jej wykonywania, czynności po zakończeniu oraz postępowanie w sytuacjach awaryjnych. Przy pracach z chemikaliami dochodzą informacje z kart charakterystyki.

Jak powinno wyglądać szkolenie BHP online?

Tradycyjnie szkolenia BHP były przeprowadzane stacjonarnie w formie wykładów, instruktaży i warsztatów organizowanych w siedzibach firm. Jednak od czasu pandemii, coraz częściej przeprowadza się szkolenia BHP online. Jak wygląda i na czym polega taka forma?

Szkolenia prowadzone przez komunikatory internetowe są zwykle równie wyczerpujące i dokładne jak te stacjonarne. Ich organizacja jest jednak łatwiejsza, gdyż nie wymagają fizycznej obecności instruktora ani uczestników miejscu, w którym się odbywa.

Szkolenia online są bardzo często organizowane dla personelu biurowego i administracyjnego oraz dla pracowników zdalnych.

Korzyści ze skrupulatnie przeprowadzonego szkolenia BHP

Po co jest organizowane i co daje szkolenie bhp w zakładzie pracy? Przede wszystkim pozwala na zmniejszenie ryzyka wypadków na terenie zakładu pracy. Informuje również pracowników o sposobach unikania najczęstszych zagrożeń, a także o metodach zapobiegania ich negatywnym skutkom.

Mamy nadzieję, iż udało nam się nieco przybliżyć kwestię szkoleń i objaśnić ich funkcję w firmie, a także cel ich przeprowadzania osobom chcącym dowiedzieć się co to jest szkolenie BHP.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Dlaczego BHP jest ważne dla firmy?

Ponieważ wypadek generuje koszty absencji, przestojów i świadczeń, grozi karą administracyjną oraz obniża wiarygodność firmy wobec kontrahentów i zaufanie zespołu.

Jakie są zasady BHP obowiązujące pracownika?

Katalog powinności pracownika wynika przede wszystkim z art. 211 Kodeksu pracy, który traktuje przestrzeganie bezpieczeństwa i higieny pracy jako podstawowy obowiązek zatrudnionego. Należą do niego:

• znajomość przepisów i zasad BHP oraz udział w szkoleniach zakończonych wymaganym egzaminem,
• wykonywanie pracy zgodnie z przepisami, instrukcjami stanowiskowymi i poleceniami przełożonych,
• dbanie o należyty stan maszyn, narzędzi i sprzętu oraz o porządek w miejscu pracy,
• stosowanie środków ochrony zbiorowej, a także używanie przydzielonej odzieży roboczej i środków ochrony indywidualnej zgodnie z ich przeznaczeniem,
• poddawanie się badaniom wstępnym, okresowym i kontrolnym oraz stosowanie się do zaleceń lekarza medycyny pracy,
• niezwłoczne zawiadomienie przełożonego o zauważonym wypadku lub zagrożeniu i ostrzeżenie współpracowników znajdujących się w strefie niebezpiecznej,
• współdziałanie z pracodawcą i osobami kierującymi w wypełnianiu obowiązków z zakresu bezpieczeństwa.

Co zawiera instrukcja BHP poza wymaganym minimum?

Zwykle oznaczenie stanowiska lub urządzenia, wykaz środków ochrony indywidualnej, opis zagrożeń z oceny ryzyka oraz datę opracowania z podpisem osoby zatwierdzającej.