Obowiązki i zadania służby BHP

Służba bezpieczeństwa i higieny pracy odgrywa nieocenioną rolę w strukturze organizacyjnej każdego zakładu. Jej obecność to nie tylko wymóg prawny, lecz także realna gwarancja stabilizacji oraz zwiększenia jakości środowiska pracy. Zadania, jakie realizuje, mają bezpośrednie przełożenie na ograniczenie ryzyka zawodowego, poprawę organizacji pracy i budowanie świadomej kadry pracowniczej. Przeczytaj nasz artykuł i sprawdź, jakie są zadania pracowników odpowiedzialnych za BHP.

Czym jest służba BHP?

Służba BHP to wyspecjalizowany organ – funkcjonujący w postaci zespołu lub pojedynczego specjalisty – którego zadaniem jest czuwanie nad wdrażaniem oraz przestrzeganiem standardów bezpieczeństwa pracy. Odpowiada za identyfikację zagrożeń, prowadzenie inspekcji wewnętrznych oraz tworzenie instrukcji przeciwdziałających wypadkom i sytuacjom awaryjnym. Uczestniczy także w kształtowaniu postaw proaktywnych wśród pracowników, co przekłada się na wzrost świadomości i zaangażowania w zakresie bezpieczeństwa.

Dobrze przygotowana służba BHP ma realny wpływ na ograniczenie zdarzeń niepożądanych, a tym samym na poprawę efektywności, spójności procedur i ogólnego dobrostanu zespołu. Właściwie wdrożone działania budują zaufanie i wzmacniają kulturę bezpieczeństwa w całym przedsiębiorstwie.

Jakie są zadania służby BHP?

To, jakie są zadania zespołu od BHP, zostało szczegółowo określone w przepisach, a zakres tych obowiązków jest szeroki i wieloaspektowy. Służba pełni jednocześnie funkcję: doradczą, kontrolną i nadzorczą. Jej działalność obejmuje między innymi:

• przeprowadzanie audytów i inspekcji – stałe monitorowanie stanu technicznego urządzeń, organizacji stanowisk pracy oraz przestrzegania przepisów przez pracowników,
• analizę roczną – obowiązek sporządzenia oceny stanu bezpieczeństwa i higieny pracy, zakończonej wnioskami usprawniającymi procedury i ograniczającymi ryzyko zawodowe,
• udział w postępowaniach powypadkowych – dokumentowanie okoliczności wypadków oraz prowadzenie ewidencji urazów i chorób zawodowych.

Kolejnym zadaniem jest aktywna współpraca przy opracowywaniu i aktualizacji oceny ryzyka zawodowego. Służba BHP organizuje również szkolenia wstępne oraz nadzoruje procesy szkoleń okresowych – choć nie prowadzi ich osobiście, powinna uczestniczyć w doborze treści i ich merytorycznej weryfikacji.

Nie bez znaczenia pozostaje doradztwo techniczne – opiniowanie planów modernizacji, dobór środków ochrony zbiorowej i indywidualnej, a także współpraca z laboratoriami, medycyną pracy i organami kontroli (PIP, PIS). Taki pracownik wskazuje także na nieprawidłowości ergonomiczne – dążąc do optymalizacji stanowisk względem fizycznych i psychicznych możliwości pracowników.

Zakres obowiązków pracowników takiej służby nie powinien być rozszerzany o inne obszary – jak ochrona przeciwpożarowa czy gospodarka odpadami – bez zawarcia osobnej umowy i posiadania wymaganych kwalifikacji.

Jakie są uprawnienia służby BHP?

Służba ta nie tylko wykonuje zadania, ale posiada także precyzyjnie określone uprawnienia. Może wydawać osobom kierującym polecenia usunięcia uchybień czy zagrożeń wykrytych podczas nadzoru. Ma prawo:

• występować z wnioskiem o nałożenie kar porządkowych na osoby łamiące przepisy,
• wnioskować o nagradzanie pracowników szczególnie zaangażowanych w poprawę standardów,
• natychmiastowo wstrzymać pracę urządzenia, maszyny i linii produkcyjnej – jeśli występuje bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia.

Ponadto może domagać się odsunięcia od stanowiska osoby, której stan zdrowia, brak kwalifikacji lub nieważne badania medyczne mogą prowadzić do niebezpiecznych sytuacji w miejscu pracy.

Kto może pełnić zadania służby BHP?

Zakres możliwych rozwiązań zależy przede wszystkim od wielkości firmy. Pracodawca – pod pewnymi warunkami – może samodzielnie realizować zadania bezpieczeństwa i higieny pracy. Dotyczy to przedsiębiorstw zatrudniających do 10 osób (do 50, jeśli nie występują podwyższone ryzyka zawodowe, czyli maksymalnie przedsiębiorstwo znajduje się w trzeciej grupie ryzyka). Warunkiem jest ukończenie odpowiedniego kursu przygotowującego.

W firmach zatrudniających do 100 pracowników, pracodawca może powierzyć obowiązki w tym zakresie wyznaczonej osobie – pod warunkiem odpowiedniego przygotowania i przeszkolenia. Gdy wewnętrzna kadra nie posiada wymaganych kwalifikacji, stosuje się outsourcing, czyli zatrudnienie specjalisty zewnętrznego.

Jeśli firma liczy powyżej 100 pracowników, obowiązkiem pracodawcy jest utworzenie służby BHP. W zakładach do 600 osób może to być etat cząstkowy, natomiast od 600 wzwyż – konieczne jest zatrudnienie co najmniej jednego pracownika BHP na każdych rozpoczętych 600 pracowników. Regulacje te wynikają bezpośrednio z zapisów Kodeksu pracy – art. 237.

Komu podlega służba BHP i gdzie jej obecność jest wymagana?

Służba ta podlega bezpośrednio pracodawcy. To on odpowiada za jej działania oraz skuteczność wdrażanych rozwiązań. Nad całością czuwa Państwowa Inspekcja Pracy – mająca uprawnienia do nakładania sankcji za nieprzestrzeganie przepisów oraz obowiązków wynikających z Kodeksu pracy.

Obowiązek realizowania zadań w obszarze bezpieczeństwa i higieny pracy istnieje niezależnie od branży – dotyczy każdego zakładu zatrudniającego choćby jednego pracownika. Ostateczna odpowiedzialność zawsze spoczywa na pracodawcy – niezależnie od tego, komu powierzy wykonywanie poszczególnych działań.

Dlaczego warto znać zakres zadań służby BHP?

Świadomość tego, jakie są zadania służby BHP, pozwala nie tylko zwiększyć bezpieczeństwo w miejscu pracy, lecz także uniknąć błędów organizacyjnych oraz konsekwencji prawnych. Zrozumienie kompetencji i ograniczeń służby BHP ułatwia zarządzanie procesami oraz wpływa na sprawniejsze podejmowanie decyzji dotyczących ochrony zdrowia pracowników.